Motivasyon düştüğünde diyet neden biter?

Diyete başlayan hemen herkes ilk haftalarda çok motive olur. Alışveriş yapılır, kaplar hazırlanır, plan yapılır. Sonra üçüncü, dördüncü hafta gelir ve o enerji düşer. Bu çok normal. Sorun motivasyonun düşmesi değil, sürecin yalnızca motivasyona dayandırılmış olması.

Motivasyon dalgalıdır, alışkanlık değildir

Motivasyon bir duygudur ve her duygu gibi iner çıkar. Yoğun bir iş haftası, kötü bir uyku, stresli bir dönem motivasyonu tek başına düşürebilir. Alışkanlık ise karar vermeyi gerektirmez. Sabah dişini fırçalarken motive olmana gerek yok; bu bir rutin.

Beslenmede hedef, doğru seçimleri motivasyona ihtiyaç duymadan yapabilmek. Yani düşünmeden yapabildiğin bir sisteme geçmek.

Alışkanlık nasıl kurulur?

Danışanlarımla çalışırken büyük değişiklikler yerine küçük ve tekrarlanabilir adımlarla ilerliyorum:

• Tek seferde her şeyi değiştirme. Aynı hafta hem kahvaltıyı hem öğle hem akşam düzenini hem sporu değiştirmek, üç hafta sonra hepsini birden bırakmakla sonuçlanıyor.
• Bir davranışı mevcut bir rutine bağla. Kahveyi içmeden önce bir bardak su, işe çıkmadan önce çantaya ara öğün gibi.
• Ortamı kolaylaştır. Buzdolabında hazır sebze varsa akşam salata yapma ihtimalin artar. Karar anını kolaylaştırmak, irade harcamaktan daha etkili.
• Ölçüyü küçük tut. Kolay yapılan şey tekrarlanır, tekrarlanan şey alışkanlık olur.

Neden kısa süreli diyetler geri tepiyor?

Çünkü bitiş tarihi olan her şeyin sonunda eski düzene dönülür. “Şu tarihe kadar dayanacağım” diye kurulan bir sistemde o tarihten sonrası planlanmamıştır. Kilo geri gelir ve kişi kendini başarısız hisseder. Oysa başarısız olan kişi değil, kurgusu eksik olan plandır.

Motivasyon düştüğünde ne yapmalı?

Motivasyonun düştüğü günlerde hedefi küçültmek en işe yarayan yöntem. O gün mükemmel beslenemeyecek olabilirsin ama üç öğününü dengeli kurmayı deneyebilirsin. Ya da sadece kahvaltını düzgün yapmayı. Sıfıra düşmek yerine düşük tempoda devam etmek, süreci koruyan şey.

Bir de sürecin tamamına bakmayı öneriyorum. Bir haftaya değil, son iki aya bak. Alışkanlıkların değişti mi? Porsiyonların farklı mı? Dışarıda daha bilinçli mi seçim yapıyorsun? Tartı bunları göstermez ama gerçek ilerleme çoğu zaman buralarda oluyor.

Danışmanlık sürecinde motivasyonun düştüğü haftalar da planın parçası. Çünkü asıl fark o haftalarda ne yaptığında ortaya çıkıyor.